Rendez-wood? í Listaháskólanum

Seaweed Collector eftir Sigurjón Axelsson

Rendez-wood? verkefni nemenda í hönnun við Listaháskólann er einstaklega áhugavert, enda hefur það farið víða um bloggheima og fjölmiðla. Afrakstur þess er ekki aðeins fallegur heldur er öll úrlausn verkefnisins - hugmynda- og aðferðarfræði, vídeó, vefsíða og kynning -  til fyrirmyndar hvar sem á er litið, enda stóð einvalalið að verkefninu. Nafnið Rendez-wood? er lika skemmtilegur orðaleikur með orðið „rendezvous" sem þýðir „stefnumót".

Verkefninu er lýst vel á vef Listaháskólans en þar segir:

„Ísland var skóglaust land í margar aldir eftir að kjarr og birkiskógar eyddust af völdum landnámsmanna. Nú í dag er skógrækt þó loksins komin vel á veg og fleiri tré eru gróðursett á ári miðað við höfðatölu þjóðar, en á nokkrum öðrum stað í heiminum. Spáð er að á komandi áratugum muni Ísland öðlast sjálfbærni í viðarframleiðslu og er því brýnt að hefja rannsókn á staðbundnum við og möguleikunum á notkun hans í hönnun.Á Rendez-wood? var sýnd röð verka ásamt kynningarefni á bæði- ljósmynda- og myndbandsformi en verkefnin eru öll innblásin af íslenskri náttúru og eiga það sameiginlegt að vinna með „low-tech“ og primitivísk konsemt þar sem einblínt er á þörf nútímamannsins til þess að tengjast náttúrunni enn á ný." 

Þeir nemendur sem tóku þátt í verkefninu eru: Anna Guðmundsdóttir, Katrín Magnúsdóttir, Thelma Hrund Benediktsdóttir, Ágústa Sveinsdóttir, Búi Bjarmar Aðalsteinsson, Sigurjón Axelsson og Björk Gunnbjörnsdóttir.
Kennarar: Guðfinna Mjöll Magnúsdóttir, Dögg Guðmundsdóttir og Hafsteinn Júlíusson. Fagstjóri í vöruhönnun er Garðar Eyjólfsson.

Smellið á nafn höfundar til að fara á hans svæði á vef Rendez-wood? þar sem fræðast má um verkefnin. Vídeóin eru hæfilega stutt og segja heilmikið um verkin.

Björk Gunnbjörnsdóttir:  GONE BAKING „ Hot spring baking experience"

Anna Guðmundsdóttir: BURN BOWL  „Primitive outdoor cooking experience"

Katrín Magnúsdóttir: INFUSE  „Container for a refreshing experience"

Sigurjón Axelsson: SEAWEED COLLECTOR „A connection between two worlds"

Ágústa Sveinsdóttir: SPIL  „Lowtech playful accessories"

Thelma Hrund Benediktsdóttir: STICK AROUND  „Walking stick as a body rest" 

Búi Bjarmar Aðalsteinsson: VERY LIGHT  „For a world in need of sustainable energy"

Hresst upp á J39 "Folkestolen"

"Folkestolen" fær ærlegt bað með garðslöngunni

Ekki lái ég neinum þess að telja mig endanlega af göflum genginn þegar þessar myndir eru skoðaðar, enda dettur sennilega fæstum í hug að taka J39 stólanna sína og setja þá undir garðslönguna. 

Borge Mogensen hannaði stólinn J39 um 1947 undir vinnuheitinu "Prik-stóllinn" fyrir FDB,  sem helgaði sig framleiðslu stílhreinna og ódýrra húsmuna. Stóllinn skyldi vera vandaður borðstóll á verði sem flestir réðu við. Þetta tókst svo vel að nú er J39 þekktasti stóll Danmerkur, hann er í hverju húsi og kallaður "Folkestolen" - stóll almúgans - svona rétt eins Volkswagen - bifreið fólksins - á götum Þýskalands á sínum tíma. 

Stóllinn er innblásin af stólum Shaker trúarflokksins sem smíðaði heimsins einlægustu húsgögn. Hjá Shaker fólkinu var notað einungis svo mikið efni sem í smíðinnar fór, allt efni kom frá Móður Jörðu og allir hlutir urðu að vera Guði þóknanlegir. Svo djúp var virðing þeirra fyrir verkefninu allir hlutir, t.d. kommóður, voru jafn vel gerðir að innan sem utan. Ástæðan: Guð er allstaðar - inni í kommóðum jafnt sem utan við. Fallegt.

J39 er eingöngu smíðaður úr náttúruefnum, viðurinn er eik eða beyki og setan er gerð úr pappírs snúru. Yfirborðið er ýmist ómeðhöndlað, lakkað eða sápumettað. Þess vegna þolir hann meðferð eins og stólarnir mínir fengu - allt efnið hefur einhverntímann nærst á vatni og samsetningin er þannig gerð að hún verður bara sterkari við smá raka. 

Spúla vel, þvo setu og við og þurka - blessuð sólin hjálpaði til

Ég fékk stólanna fyrir tilviljun, þeir voru afar illa farnir,  í setunum voru blettir og olía eins og af bifreiðaverkstæði, lakkið var víða gegnum slitið og viðurinn óhreinn og  máður. En að öðru leyti voru þeir bara fínir. Þessir stólar eru 15-20 ára gamlir, eftir þessa uppgerð duga þeir a.m.k. annað eins og svo aftur og aftur - marga mannsaldra.

Lakk, skemmdir og óhreinindi slípuð og nokkrar sprungur límdar.

Uppgerðin fólst í eftirfarandi: Bleyta setuna og þvo með mjúkum kúst og mildri ullarsápu, þrífa við og lakk með nylon netpúða, vatni og Speedball hreinsiefni. Skola vel og þurrka. Þetta tókst allt vel. Sem betur fer var plastlakk á stólunum, það losnar upp við mikinn raka, á eldri gerðir lakks þarf leysiefni og það er óttalegt vesen. Svo er bara að slípa allt vel, það má hvergi vera lakkblettur því hann kemur í ljós þegar stóllinn verður lakkaður aftur. Til að fyrirbyggja það er stóllinn strokinn með röku vaskaskinni áður en síðasta slípun er gerð,  þá reisir viðurinn sig örlítið og misfellur sjást, ef einhverjar eru. Ekki er ákveðið hvort stóllinn verður meðhöndlaður með lakki eða sápu. Á setunni verður annaðhvort silíkon eða Lux sápa

Hægri: Svona voru stólarnir - Vinstri: Svona eru þeir núna.
Það á eftir að lakka eða sápubera þá.

Á heimilinu eru gamlir J39 stólar með ónýta setu, við erum búin að kaupa pappírssnúru. 120 metrar í hvern stól - ætli það se ekki næsta verkefni - einhverntíman,

PS!  Stólar úr eik þola ekki svona meðferð og engin ábyrgð er tekin á afleiðingum þess að endurtaka það sem hér er sýnt! : )  Og: Nei, ég tek svona lagað ekki að mér fyrir aðra.

Ókeypis kreppuhönnun

Hópur hönnuða sem nefna sig Recession Design - þýðist: Kreppuhönnun - hefur staðið fyrir áhugaverðum verkefnum sem sýnd hafa verið í listamiðstöðinni Fabbrica del Vapore í Mílanó, sem áður hefur komið við sögu hér á síðunni. 

Um er að ræða 39 hönnuði sem hafa hannað hluti undir yfirskriftinni "fai da te" - gerið það sjálf (DIY). Hlutirnir eru af ýmsu tagi, en eiga það sameiginlegt að flestir ættu að ráða við smíðina, og hráefnið fæst í næstu byggingavöruverslun. Leiðbeiningum er dreift ókeypis á netinu og er heimilt að smíða eftir þeim á meðan hlutirnir eru ekki til endursölu. 

Tvær veglegar sýningar hafa verið settar upp, árin 2009 og 2010, í tenglsum við húsgagnasýningunna í Mílanó. Þess á milli hefur hópurinn haldið smærri sýningar og gefið út bók með verkefnunum. 

Hlutirnir frá 2009 eru hér og leiðbeiningarnar hér.

Hlutirnir frá 2010 eru hér og leiðbeiningarnart hér.

Hlutirnir frá 2009 

Via : recessiondesign.org  og domus

Stólafjör - Börnin í Valhúsaskóla hressa upp á umhverfið

Börnin í 7. bekk Valhúsaskóla unnu skemmtilegt og fræðandi verkefni í fyrra. Eftir margra ára notkun voru stólarnir í mötuneytinu orðnir snjáðir, illa farnir og langt frá því að vera augnayndi. Upp kom sú hugmynd að nemendurnir gætu sjálfir lappað upp á þá.  Móa og Ásta, kennarar í myndmennt og textíl, fræddu börnin um  endurnýtingu, sýndu þeim listaverk, nytjahluti og annað sem tengja mátti verkefninu. Í hópvinnu skiptust börnin á hugmyndum, ákváðu þema og hófu framkvæmdir. Efniviður kom úr safnveitu skólans en í hana fara endurnýtanlegir hlutir sem til falla - taubútar, plastdósir, pappír, bönd o.fl. frá allri starfsemi skólans m.a. skrifstofu og mötuneyti. Árangurinn er glæsilegur - 15 flottir stólar, hver með sitt nafn,  sem geta hresst upp á mötuneytið svo um munar. 
Mikilvægast er þó að hér tóku börnin þátt í að móta umhverfi sitt, fræðast um ýmislegt sem máli skiptir við mótun þess og þau gripu til aðgerða - og tókst frábærlega til. Enginn er of ungur eða gamall til að taka virkan þátt í að móta umhverfi sitt. Til marks um það má benda á smíðavelli barnanna sem hressa upp á umhverfi okkar á sumrin - stórkostleg og óheft byggingarlist -  öllum til gleði, ungum sem öldnum.

Á menningarhátíð Seltjarnarness 2011 var sett upp sýning á stólunum -"Stólafjör" - í Bókasafni Seltjarnarness og vöktu þeir mikla lukku. 

Kærar þakkir til Ástu og Móu fyrir myndirnar. Hönnun & hlutir ber ábyrgð á skuggunum skrítnu sem fylgja stólunum;-)

"Witches' Kitchen" skapar handverksfólki vinnu

Áhöld í Nornareldhús "Witches' Kitchen"

Þeir sem kíkja við hér á síðunni taka væntanlega eftir því að hér ríkir mikill áhugi á hverskyns aðstoð við handverksmenn í fátækum löndum. Hér er enn eitt verkefni sem unnið er með aðstoð Artecnica, Design with Conscience, British Council og Aid to Artisans. Áður hefir verið fjallað um álíka verkefni og  samtök m.a. hér og hér. Iðnhönnuðurinn Tord Boontje hannaði "Witches’ Kitchen" munina með tilvísun í þjóðsögur um nornaseyði. Munirnir á myndunum eru framleiddir af handverksfólki í Kólumbíu og Guatemala en auk þess framleiðir Coopa-Roca samfélagið í Brasilíu pottaleppa, svuntur og töskur sem fylgja línunni.

Coopa-Roca er samvinnuverkefni kvenna í fátækrahverfum Rio de Janeiro. Tilgangur þess er að gera konum kleift aðauka tekjur sínar en hafa jafnframt aðstæður til að halda heimili og sinna börnum sínum. Verkefnið hefur gengið einstaklega vel og konurnar sauma nú jafnvel fyrir þekkta tískuhönnuði. Hér er grein um samtökin.

Laufi er þrýst í leirinn, þau brenna svo munstur í hann.

Caruaru húsgögn skapa ný atvinnutækifæri

Micasa verslunin - Stærri myndir eru hér.

Í 200 ár hefur verið verslað með allt milli himins og jarðar á einum af heimsins stærstu útimörkuðum sem er í Brasilíu og heitir Caruaru. Þangað sótti hönnuðurinn Marcelo Rosenbaum innblástur og nafn á húsgögn fyrir brasilísku verslunina Micasa. Í efnisnotkun, útfærslum og handverki eiga Caruaru húsgögnin sér samsvörun á markaðnum og mundu sóma sér vel þar á meðal annara húsgagna. Verkefnið var hinsvegar hugsað fyrir stærri markað og í víðara samhengi. Í Kólumbíu standa samtökin Aid to Artisans að verkefninu Artefama. Á svæði þar sem atvinna er árstíðabundin hafa samtökin komið upp verksmiðju og sjálfbærri skógrækt. Þau greiða þjálfun starfsfólks, byggingu verksmiðjunnar og aðstoða við þróun og sölu afurðanna. Þetta skapar ný atvinnutækifæri og að lokinni þjálfun á fólk þess kost að setja upp sjálfstæða starfsemi þar sem framleiddir eru smámunir úr tré sem sótt er í skóginn. Verksmiðjan hefur nú fengið það verkefni að framleiða Caruaru húsgögnin, þau gegna því mikilvægu hlutverki í áætluninni.

Marcelo Rosenbaum er vel þekktur hönnuður í Brasilíu á vefsíðu hans má sjá að hann hefur komið að margvíslegum verkefnum - allt frá samfélagsverkefnum til "LAR DOCE LAR" sem er einskonar "Inntit, útlit" í sjónvarpi Brasilíumanna. Verkin eru litrík og áhugaverð.

Neðri myndin sýnir húsgögn úr Caruaru línunni. Efri myndirnar eru ú Micasa versluninni, Hér má sjá stærri myndir.

Nokkur húsgögn úr Caruaru línunni.

Þróunarverkefnið "Design with Conscience"

Blómavasi, glas, karafa, trekt úr flöskum frá Guatemala.

 "Design with Conscience" mætti þýða "Hönnun með hugulsemi", kannske ekki alveg kórrétt, en það segir allt um verkefnið sem hönnunarstofan Artecnica hefur gert að veruleika með því að fá þekkta hönnuði í lið með sér  til að þróa vörur, sem handverks- og listamenn í fátækum löndum framleiða. Notað er hráefni sem er á staðnum eða endurunnið efni. Hella Jongerius hannaði t.d. hluti úr efni sem til fellur við ræktun kakóbauna  og Stephen Burks hannaði borð og stóla úr endurunnum vír. 

Hlutirnir "tranSglass" á myndunum, sem eru framleiddir í Guatemala, hafa hlotið mikla athygli. Flöskunum er safnað á hótelum og veitingahúsum, þær eru síðan skornar og slípaðar samkvæmt hönnun Emmu Woffenden og Tord Boontje. Handverksfólkið fékk kennslu og verkstæði  var byggt fyrir verkefnið. Artecnica aðstoðaði svo fólkið við að koma framleiðslunni í af stað og sér um að selja hana á vesturlöndum. 

Hönnuðir "tranSglass" Emma Woffenden og Tord Boontje.

Það eru fleiri myndir á Facebook síðunni.

via: designboom.com, google. Wikipedia og Photoshop (auðvitað)
.
.

Óskilgetnir stólar í Kína

Sæti : steinar, stór steinhella, tágamotta, bakið er hlaðinn veggur.

Í umhverfinu eru margir hlutir sem við tökum ekki eftir  þrátt fyrir að þeir séu beint fyrir framan augu okkar. Michael Wolf  ljósmyndar þessa hluti og sýnir okkur að margt sem á vegi okkar verður er merkilegra en virðist við fyrstu sýn - ef við sjáum það. Ljósmyndirnar sem hér eru sýndar kallar hann „the bastard chairs of China", þær sýna að stóll getur verið „sæti" þó lífið hafi leikið hann grátt. Það má einnig sjá að „sæti er sæti er sæti" úr hverju sem það er gert. Mannlegi þátturinn er líka svo sýnilegur, nýtni, hógværð, hugkvæmni og nægjusemi. Á Vesturlöndum höfum við verið að fást við svona hluti, blogg og blöð eru full af hlutum sem kallast „re-make"og sumum hönnuðum hefur tekist að koma sér rækilega á blað fyrir vikið. Nú eru þessar myndir líka komnar á netið en því miður held ég að listamennirnir í Kína komi ekki til með að njóta þess eins og skyldi. 

Vefsíða: Michael Wolf ljósmyndari

Smellið á myndina til að sjá stærri myndir

Tyrknesk teppi endurunnin með skærum litum

Gölluð og slitin teppi eru aflituð og síðan lituð aftur með skærum náttúrulitum.

Handofin teppi eru ekki alltaf fullkomin, vefnaðurinn getur mistekist og þá fær vefarinn lítið eða ekkert fyrir vinnu sína.  ABC Carpets, sem selur teppi frá Tyrklandi, Indlandi og Pakistan,  ákvað að reyna að gera verðmæti úr þessum teppum með því að aflita þau og lita síðan með náttúrulitum. Tilraunin tókst vel og nú rokseljast lituðu teppin. Aðferðinni, sem nefnd er "Color Reform," er einnig beitt á gömul slitin teppi og vefnað sem annars hefði verið verðlaus.

Þetta er birt hér m.a. vegna þess hve myndirnar eru fallegar - hér má skoða þær í fullri stærð.

Stóll frá 1944 úr flöskum og dósum

• Emeco 111 fæst í sex litum          •         "Waiter, one Emeco 111 on ice, please" •

• Áldósir í þann vinstri   •   Plastflöskur í þann hægri •

Emeco 1006 stóllinn var notaður í skipaflota Bandaríkjanna frá 1944 og er ennþá í notkun, enda er 150 ára ábyrgð á honum. Eftir 1970 minnkaði salan en 1998 var áherslum breytt, ýmsir hönnuðir gerðu nýstárlegar útgáfur af stólnum og hann fór að seljast á nýjum markaði.  Stóllinn er að 80% úr endurunnu efni,  lengst af var það ál,  en nú hafa  Emeco og Coke Cola þróað aðferð til að framleiða stólinn úr plastflöskum. Plast stóllinn Emeco 111 dregur nafn sitt af því að 111 flöskur eru notaðar í hvern stól. Form stólsins er það sama og Emeco 1006, á honum er 5 ára ábyrgð en 1006 stóllinn er áfram með 150 ára ábyrgð, svo þú færð hann bættan ef hann brotnar í 149 ára afmælis-veislunni þinni.  

Emeco 1006 er þekktastur sem "Navy Chair"

Framleiðandinn EMECO            ••••           Vefur um þróun plast stólsins 

Ekki henda góðu húsgagni!

Í geggjun undanfarinna ára hafa mikil verðmæti farið forgörðum. Ágætar innréttingar, sem tilheyrðu hönnunar- og byggingarsögu okkar,  voru eyðilagðar eins og hvert annað drasl. Það getur ekki verið að innviðir allra þessa húsa hafi verið handónýtir. Sama er að segja um húsgögn sem var hent, það er alveg klárt að þar fóru margir dýrgripir fyrir lítið. Eitt merkilegasta tímabil skandinavískrar hönnunar 1950-1970 varð verst úti, húsmunir frá því tímabili eru margir hverjir mjög falleg listasmíð úr góðu efni.

• Verð nokkura húsgagna frá 1950-1970 í sænskum krónum •

• Húsgögn frá blómatímabili skandinavískrar hönnunar upp úr 1950, Verðin eru í sænskum krónum •

Verðmætamat er afstætt, fegurð, handverk og saga skiptir suma mestu máli en fyrir þá sem þurfa tölulegar staðreyndir eru hér nokkur dæmi um verð húsgagna frá 1950-1970 í sænskri húsgagnaverslun. Verðin eru í sænskum krónum, ég er viss um að töluvert af svona húsgögnum fór í Sorpu í æðinu mikla. Skrifborðið kostar virkilega 45.000 sænskar krónur en það er eftir Nönnu Ditzel.  Kannske fæst það í Góða Hirðinum!

• Hönnun frá 1950-1960, nothæf, eða hvað? •            

Verðin koma frá Moderna Möbelklassiker í Svíþjóð.

Lampi úr "drasli"

Mikil vakning er í umhverfisvænni hönnun, "Green Design". Hvar sem litið er má sjá hönnuði velta fyrir sér skynsamlegri nýtingu efna og hvað hægt er að skapa úr því sem annars er hent. 

Hér er fínn lampi úr flöskum, takið einnig eftir að standurinn er gerður úr efnum sem seld eru í metratali í Byko.

Nafnið "ljót andarunginn" sem hönnuðurinn gefur lampanum er eiginlega öfugheiti því það er svo sannarlega ekkert ljótt við hann. 

Skoða á designboom

Varúð!  Ef einhver hyggst gera sinn eigin lampa úr flöskum er bent á að ekki má nota venjulega gló- eða halogenperu í hann. Þær eru of heitar og munu kveikja í lampanum eftir stutta stund. Það á, hinsvegar, að vera nokkuð öruggt að nota nýju sparperurnar. En fylgist þó vandlega með og passið að það sé loftrúm milli skerms og peru.